“Ülkemizde sanatsal yaşamın bugünkü gelişmesi içinde yeni bir olguyla karşılaşıyoruz: ‘Kastelli Kültür ve Sanat Vakfı’nın kurulmasıyla birlikte artık bankerliğin de sanatsal yaşam içinde yerini alması.’ ” Nitekim, kısa bir süre içinde, “Kastelli Kültür ve Sanat […]
GENÇ RESSAMLARA ÇAĞRI * Birkaç sergiyi dolaşırken sefil durumunuza katlanabilmek için çabaladım durdum, şunlar geçti aklımdan: buradakilerin tümü yok olup gitse kimsenin kılı kıpırdamaz, üstelik herkes dönüp bir de tekme atar onlara. Ama birden bu […]
1. Üslup ve doğa Üslup ve doğayı birbirine mutlak karşıtlıklar gibi ele almak, saçmalıktan başka bir şey değildir kuşkusuz. Doğa, kendisiyle ilgili kopyalarda hep stilize biçimde kendini açığa vurur. Yapaylık, sanat için elbet doğal bir […]
YABANCILAŞTIRMANIN POLİTİK KURAMI 1. Politik Tiyatro Günümüzde politik bir karakter kazandığını gördüğümüz tiyatro, eskiden de politik nitelikten yoksun değildi. Egemen sınıfların işine geldiği gibi dünyaya bakmasını seyircilere öğreten kurumlardı bunlar. Egemen sınıflar kendi aralarında uzlaşamadığından, […]
Bu yazıda kimi tiyatroların(1) sahnedeki olayları seyircilere yabancılaştırmak için uyguladığı yeni bir oyun tekniğini anlatmaya çalışacağım. Yabancılaştırma efektlerine dayanan bu teknik, seyircilerin, oyunlaştırılan olaylara araştırıp inceleyen ve eleştiren bir tutumla yaklaşmalarını sağlamayı amaçlıyor ve bu […]
Moskova Sanat Tiyatrosu’nun iki yüzü var: Doğalcı (Naturalist) Tiyatro ve Halet-i Ruhiye Tiyatrosu. Moskova Sanat Tiyatrosu’nun doğalcılığı Meiningen oyuncularından devşirilmiş bir doğalcılıktır: Temel prensibi doğayı temsilde doğruluk. Sahnedeki herşey olabildiğince gerçek olmalı – tavanlar, kornişler, […]
1840’larda Marks ve Engels, ‘hakiki’ sosyalizm olarak tanımlanan entelektüel bir akıma, karşı en başarılı polemiklerinden birisini başlatıyorlardı. “Hakiki” sosyalistler -diye yazıyorlardı Alman İdeolojisi’nde- sorunu, belirli bir sınıfın ya da belirli bir zamanın gereksinmeleri sorunu olarak […]
Yaratıcılığıyla Sovyet Rus edebiyatını başlattığı kabul edilen, sosyalist gerçekçilik akımının kurucusu sayılan Maksim Gorki, yapıtlarını iki çağın (19.Yüzyıl-20.Yüzyıl) kesiştiği noktada verdi. Marangoz bir babanın ve köylü kökenli bir ananın çocuğu olarak dünyaya gelen Maksim Gorki’nin, […]
1885 Budapeşte doğumlu Lukács’ın ilginç bir hayatı vardır. 1910 yılında hocası Simmel’in etkisiyle benimsediği öznel idealizm, yerini 4-5 yıl sonra -Lukács’ın aradığını Hegel’de bulacağı umuduyla sarıldığı- nesnel idealizme bırakmıştır. 1917’de Berlin’den Budapeşte’ye dönen ve döndükten […]
Gerçeküstücülük döneminde kendi aranızda iyilik ve kötülüğü, doğru ile yanlışı, güzelle çirkini kesin olarak belirlemek gibi bir eğilimimiz vardı. Okunması gereken kitaplar vardı, okunmaması gereken kitaplar yapılacak şeyler vardı, sakınılması gerekenler de… Bu eski alışkanlıktan […]
DRAMATURG: Birinci Dünya Savaşı’nı izleyen yıllarda, ve kaldırım ressamından önce, Piscator, Berlin’de açtı tiyatrosunu. Pek çok kişi onu on büyük tiyatro adamlarından biri olarak kabul etti. Bir bira fabrikatörü tarafından finanse ediliyordu; bu fabrikatör için […]
Modern çağın -gözlerimizin önünde son nefesini vermekte olan şu çağın- ayırıcı niteliğinin dünyayı insanın üzerine bina etmek, bilinci, evrenin yapısının üzerinde durduğu kaya ve harç kılmak olduğu sık sık söylendi. Hiç kuşkusuz çağdaş felsefe bu […]
GİRİŞ Egemen Kültür Anlayışlarının Genel Özelliği Ülkemizde son zamanlarda üstünde en çok tartışılan konulardan biri kültür olmakla birlikte, kültüre doğru bir biçimde yaklaşılmadığını, dolayısıyla kütür sorunlarının yetersiz ve yanlış bir biçimde değerlendirildiğini görüyoruz. Bu nedenle, […]
Bilirsiniz ya da bilmezsiniz, öz çocuklarını boğduğu için herhalde, görkemli olduğu söylenen geçmiş, hele bir imparatorluksa, içinde taşıdığı hüsnü kuruntuyu, gerçekte sevmekten, güzel uzunken kırpılmış kısa kirpikli sanata büründürerek, bir tarikat anlaşmazlığından Nusaybin’e, bir tahttan […]
SHAKESPEARE İNCELEMELERİ Shakespeare oyunlarının sergilenmesinin tosladığı güçlüklerden biri de yanlış bir büyüklük anlayışıdır; ilgili büyüklük, küçük çağlar tarafından ozanın eriştiği ünün, kullandığı temaların ve olağanüstü bilinen boyutlarından çıkarılmıştır, dolayısıyla şimdi ozanın oyunları için “büyük” bir […]
@halksahnesi.org