Proleter kültür hareketinden, uyarma ve propaganda etkinliklerinden, Piscator’un deneylerinden, Brecht’in öğretisel oyunlarından bu yana sayısız biçimler görmüş olan gerçekçi çağ, bugün ortak bir ad altında anılmak için siyasal tiyatro, belgesel tiyatro, protesto tiyatrosu, karşıtiyatro gibi […]
Bu yazının konusu Anadolu Sigorta’nın son reklamı… Nam-ı diğer Atatürk’lü reklam… Önce bir yanlışı düzeltmek gerek. Reklamın senaryosu 1924 Erzurum depremi diyor; Soyadı Kanunu 1934’de kabul edildiğine göre filmde izlediğimiz kişi henüz Atatürk değil, Gazilik […]
Bekliyoruz… Çünkü öyle söylendi. “Yer Demir Gök Bakır” adlı romanda bile küçük köylü çocuklar “Adil” adında birini beklerler ve kibritleri saklarlar. Bekliyoruz, toplum olarak, hatta tüm insanlık olarak. Çünkü gidemeyeceğimiz fikrini -nedeni bilinmiyor- iyice benimsemişiz. […]
Direnç, hepimiz adına ve sonuna kadar direnç… Ölüm mü? Ölüm caydırıcı olamıyor; ölüm bir ceza mıdır? Ölümü ceza olarak uygulayan devletin bir tek yasası vardır, “hak kuvvetliden yanadır” yasası. Ölüm cezası, devletin sürekliliğini muhafaza etmek […]
Kültür endüstrisi terimi yanılmıyorsam ilk defa 1947’de, Amsterdam’da Horkheimer’la birlikte yayımladığımız Aydınlanmanın Diyalektiği’nde kullanıldı. Müsveddelerde “kitle kültürü” terimini kullanmıştık. Fakat daha sonra, yandaşlarının işine gelecek yorumları dışarıda bırakmak amacıyla kitle kültürü yerine “kültür endüstrisi” terimini […]
Aşağıdaki metin, editörlüğünü Jonathan Dollimore ve Alan Sinfield’ın yaptığı Political Shakespeare: Essays in Cultural Materialism (Manchester University Press, 1996) adlı kitapta s. 226-254 arasında yer alan “How Brecht Read Shakespeare” başlıklı makalenin çevirisidir. Malzeme Üzerine […]
SEKA direnişinin yeni bir evreye girdiği bu dönemde, SEKA direnişinin sınıf mücadelesi açısından geniş kapsamlı bir değerlendirmesini yapmak, içinden geçmekte olduğumuz sürecin bir kesitini almamıza ve bu kesitten hareketle sınıf mücadelesine dair çıkarsamalar yapmamıza olanaklar […]
Gizemliliği konusunda söz birliği edilen Hamlet tragedyası, Shakespeare’in öteki tragedyalarından en başta olayların izleyiciler tarafından anlaşılmayacak ve onları şaşkınlığa düşürecek bir biçimde gelişmesiyle ayrılmaktadır. Bu nedenle Hamlet üzerine kaleme alınmış incelemelerin ve eleştirel yazıların hemen […]
” (…) Mehmet Ali Kağıtçı, genç Cumhuriyet’in ithal etmek zorunda kaldığı kağıdın Türkiye’de üretilmesini sağlayan bir öncüydü. Kağıtçı’nın öyküsü 1899 yılında, Heybeliada’da başlıyor. Osmanlı’nın ‘hasta’ zamanı! Yani ‘memleketi kurtaracak’ idealist adamların zamanı başlamış bir öykünün […]
Devrimci sanat nitelemesine katılmıyorum. Nedeni şu: Devrimci sözcüğü, benzer birçok nitelemeler gibi kapsamı kolaylıkla belirlenemeyen, bu yüzden de her yana çekilebilen bir etiket oldu. Ayrıca bu sözcük, devrimci eylemin gerçek içeriğini, bu eylemin kaçınılmaz tabanı […]
Masallar, çocukluğumuzdan beri bizleri hayat karşısında şekillendirmiştir. Fransızcada “fabl” olarak tanımlanan bu sözlü halk edebiyatı türü, bizim dilimize Arapçanın “mesel” kelimesinden gelmiştir. Mesel kelimesi: örnek, benzer; kendinden çok altındaki anlam kastedilen manalı, dokunaklı söz; terbiye […]
21. yüzyıla şiddetli bir hegemonya mücadelesinde kaybetmekte olduğunun bilinciyle giren ABD, ‘proje’leri tutunmaya çalışıyor. Afganistan ve Irak’ın işgalinin yanı sıra Malaka Boğazı’ndan Basra Körfezi’ne, Doğu Akdeniz’den Kızıldeniz’e kadar uzanan ve ağırlıklı olarak İslam ülkelerinin yer […]
“Şu satırları yazarken makinanın başında hırsımdan ağlamamak için kendimi zor tutuyorum. Günümüzün, çağımızın insanı patlatacak atmosferini romanlarına -hiç olmazsa- konu almayan, almasını beceremeyen, bu beceriksizliği idrak etmeyen, topyekün bir savaşa atılmayan aydının, aydınların suratına sıçayım. […]
Dünyada ve Türkiye’de İsrail’in varlığını, politikalarını meşru göstermeye çalışan gerekçeler çağdaşlık, uygarlık ve demokrasi mitleri ile sunuluyor. Ortadoğu’nun “demokrasi vahası” sayılan İsrail, militarist Arap diktatörlükleri ile gerici monarşilerin ortasında batılı değerlerin savunucusu olarak taçlandırılıyor. Bu […]
Sıklıkla ve yaygın olarak görece yeni bir olguymuş gibi tartışılan “tüketim toplumu” en azından yüz yıl önce başlamış olan ekonomik ve teknolojik süreçlerin mantıksal sonucudur. Tüketicilik on dokuzuncu yüzyıl burjuva kültüründe içkindir. Tüketmek, ekonomik bir […]
@halksahnesi.org